Het 1q84-virus

Het 1q84-virus


20 december 2017

Gisteren namen we afscheid van een collega die bijna vier jaar bij ons heeft gewerkt. Van mij had hij niet weg gehoeven, maar van zichzelf wel. Niet dat het werken bij ons hem niet beviel, maar het was tijd voor iets nieuws. Hij gaat nu leidinggeven aan een groep controllers. Dat lijkt hem doodeng, dus reden om het te gaan doen!

Heerlijk vind ik dat, die eigengereidheid. En het zoeken naar het onbekende.

Ik heb ze er graag bij, mensen die net iets anders zijn. Die de zaken een kwartslag anders zien. Die een beslissing durven te nemen waarmee ze zich niet per se geliefd maken. Die tegen de stroom in zwemmen.

Collega's (en overigens ook klanten) kunnen zich soms aan ze ergeren, maar onze dienstverlening wordt er wel beter door. Onafhankelijker, scherper. Precies zoals een consultant moet zijn.

Nokia

Maar niet alleen bij ons doen zulke mensen het goed, naar mijn stellige overtuiging heb je ze in alle organisaties nodig. Als iedereen over alles hetzelfde denkt, komt de zaak stil te staan. Als niemand oog heeft voor de razendsnelle veranderingen om ons heen, dan ga je eraan. Denk maar aan - er zijn veel meer voorbeelden - hoe Nokia de opkomst van de smartphone miste.

Het is niet gemakkelijk om je eigenheid te behouden. De druk om je aan te passen is groot. Bovendien is het een langzaam en vrij onzichtbaar proces. Zo werken systemen nu eenmaal. Vaak is dat prima, omdat organisaties een zekere homogeniteit nodig hebben, anders zijn het geen organisaties meer. Maar even vaak leidt dat alle-neuzen-een-kant-op tot sleur, stilstand en achteruitgang.

Groen maantje

Een mooi voorbeeld van de werking van dit systeem biedt de Japanse schrijver Haruki Murakami in het prachtige boek 1q84. Hierin schetst hij naast onze werkelijkheid een parallelle wereld die net een beetje anders is. Een voorbeeld: 's nachts staat er in 1q84 net zo'n maan aan de hemel als die wij kennen, maar wanneer je in die andere wereld belandt, staat er een klein groen maantje naast.

In die andere wereld zijn nauwelijks zichtbare krachten aan het werk om een van de hoofdrolspelers van 1q84, die per ongeluk in die andere wereld is terechtgekomen, te assimileren. Of zeg maar, onderdeel van het systeem te maken en daarmee de eigenheid laten verdwijnen.

Steven Covey

In het boek van Murakami loopt het goed af, want de hoofdrolspeler weet op tijd te ontsnappen. Dankzij het 1q84-virus, zeg maar. En dat is wat we ook in onze wereld nodig hebben, om te ontsnappen aan de druk om je aan te passen.

Hoe je dat doet? Door voortdurend te vernieuwen. De zaag scherp houden, zoals de managementgoeroe Steven Covey zei. Blijf kritisch op elkaar en op jezelf. Neem afscheid van oude ideeën en omarm nieuwe gedachten. Zorg voor afwisseling in de mensen om je heen. En neem als dat nodig is afscheid van oude bekenden.

Dat alles maakte het lezen van 1q84 bij me los. De Kerstdagen staan voor de deur, dus neem de tijd voor het lezen van een boek en laat je betoveren! En laat me weten welke inzichten het u geeft.

Ik wens u prettige feestdagen en een geïnspireerd 2018.