Zzp’ers zijn lang niet altijd de beste oplossing

Zzp’ers zijn lang niet altijd de beste oplossing


19 december 2014

Voor steeds meer taken zet het Rijk zzp’ers in. Dat is een onomkeerbare trend, lijkt het als je de discussies in de media volgt. Zzp’ers zijn goedkoop en flexibel, zo luidt de redenering, terwijl medewerkers in vaste dienst meer kosten en voor de werkgever een blok aan het been zijn, vooral als het ambtenaren betreft.

Uiteraard zit er een kern van waarheid in deze redenering, anders zouden er niet zoveel zzp’ers zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt. Tussen de 7- en 800.000 freelancers – zoals ze vroeger werden genoemd – proberen hun brood te verdienen zonder dat ze in vaste dienst zijn en zonder dat ze medewerkers in dienst hebben. En als de voorspellingen kloppen zijn het er straks meer dan een miljoen.

Zo’n ontwikkeling is alleen mogelijk als het voor een werkgever duidelijke voordelen heeft om flexibele arbeidskracht in te huren, want het initiatief om zelfstandig te worden gaat maar zelden uit van de zzp’er zelf. Meestal is die beslissing uit nood geboren, alle verhalen over hoe fijn het is om geen baas te hebben en de mooie balans tussen werk en privéleven ten spijt.

Jarenlange ervaring

Die analyse gaat zeker op voor de sectoren waarin ik actief ben, de overheid en de ICT. Tal van bekwame, hardwerkende freelancers, vaak met jarenlange ervaring, zijn in deze sectoren in de grote pool van zzp’ers beland, en daarmee inzetbaar op tal van projecten. En, zoals hierboven geschetst, het worden er steeds meer.

Dat mag zijn bezwaren hebben voor de arbeidrechtelijke positie van de zzp’ers, zou je kunnen zeggen, maar verder lijkt er op het eerste gezicht weinig aan de hand. De overheid heeft op deze manier de beschikking over de noodzakelijke werkkracht en de betrokken zzp’ers hebben in elk geval een opdracht en dus brood op de plank.

Ik denk echter dat de werkelijkheid iets minder rooskleurig is. Er gaat bij het inhuren van zzp’ers namelijk veel mis, zonder dat dat meteen zichtbaar is. Maar op termijn heeft de kwaliteit van het werk eronder te lijden, en uiteindelijk is de overheid in veel gevallen ook nog eens duurder uit.

Laag uurtarief

Hoe dat komt? Dat heeft te maken met de manier waarop de inkoop van flexibele arbeid is geregeld. De inkopers van het Rijk hebben eigenlijk maar één opdracht, en die luidt: arbeidskracht inhuren tegen een zo laag mogelijke prijs.

Een eerste probleem dat zich hierbij aandient, is dat de inkoper niet precies weet wat er nodig is om het project tot een goed einde te brengen. Welke kennis en ervaring zijn vereist? Het zou heel goed kunnen dat een zzp’er die per uur een tientje meer vraagt beter is gekwalificeerd om de taak tot een goed einde te brengen.

Een tweede probleem betreft het aantal uren dat de zzp’er wordt ingeschakeld. Ook hiervoor geldt: omdat de inkoper niet precies op de hoogte is, kan hij lastig een goede inschatting maken. De kans is niet denkbeeldig dat de ingehuurde zzp’er meer uren aan de slag gaat dan strikt noodzakelijk.

Penny wise…

Kortom, in het slechtste geval wordt het project uitgevoerd door onvoldoende gekwalificeerde mensen die er langer over doen dan nodig is. Ben je dan onder de streep goedkoper uit? Het lijkt me niet. Penny wise, pound foolish, noemen de Engelsen dat.

Hoe het dan wel moet, daarover heb ik het graag een volgende keer. Maar een ding lijkt me duidelijk: een focus op kwaliteit levert betere resultaten op dan een focus op een weliswaar overzichtelijk maar verder weinig bruikbaar criterium als het uurtarief.

Paul de Kort

Bekijk hier waarom de overheid niet alleen maar moet uitbesteden, uitgesproken - Paul de Kort #1




ICT is van strategisch belang maar vaak nog geen kernactiviteit



Is uw sourcing-strategie duidelijk? Wordt de ICT ondergebracht? Wat is wijsheid en wat is het goedkoopst?

Lees verderofOntdek onze publicaties