Een overstap naar de markt. Maar hoe?

Een overstap naar de markt. Maar hoe?


07 april 2015

Het is een verschijnsel dat ik als adviseur maar al te goed ken: de ICT-afdeling van een grote publieke organisatie wordt afgestoten en gaat over naar een privaat bedrijf.

Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Vaak gaat het om tientallen medewerkers, en soms zelfs meer, die een groot deel van hun professionele leven bij een overheidsinstelling of een semi-overheidsinstelling hebben gewerkt. U kunt zich waarschijnlijk een voorstelling maken: betrokken, nauwkeurig, sterk op de eigen organisatie gericht en – in de visie van hun werkgever – onvoldoende flexibel en te duur.

In het huidige tijdsgewricht ligt een overstap naar de private sector in zo’n geval voor de hand. Daar is vanuit bedrijfseconomisch perspectief veel voor te zeggen. Want hoewel de tucht van de markt bij veel grotere ICT-leveranciers wordt getemperd door de ook daar heersende bureaucratie – hoe groter een bedrijf, hoe meer het op een ministerie lijkt – toch wordt er in de private sector natuurlijk nog altijd meer gestuurd op output dan bij de overheid.

Ajax-supporter

De vraag is dus niet of zo’n overstap zinvol kan zijn, want op die vraag luidt het antwoord ja. De vraag die je jezelf moet stellen, als je een dergelijke grootscheepse transformatie overweegt, is of de overgang naar de markt haalbaar is. Luidt het antwoord op die vraag bevestigend, dan is de vervolgvraag: hoe pak je dat dan aan?

Allereerst de vraag: is de overstap haalbaar? Ik ben de afgelopen jaren bij diverse project betrokken geweest waarbij de conclusie wat mij betreft luidde: doe het niet. De ICT-afdeling van een grote gemeentelijke organisatie bijvoorbeeld, die volgens het stadsbestuur moest worden geprivatiseerd, maar die daar volstrekt niet aan toe was, in termen van wendbaarheid en klantvriendelijkheid en andere gewenste karakteristieken. Onhaalbare kaart, was mijn stellige overtuiging, en dus een verspilling van gemeenschapsgeld om het toch te proberen. Sommige gedaanteveranderingen zijn nu eenmaal niet haalbaar. Je kunt van een Ajax-supporter ook niet vragen of hij ineens Feyenoord gaat toejuichen in De Kuip.

Tijd en aandacht

Mocht de overgang naar de markt wel haalbaar zijn, dan nog gaat dat niet vanzelf. Wat je nodig hebt, is voldoende tijd en voldoende aandacht. Een jaar is in een dergelijke context kort, en ook in twee jaar tijd transformeer je een bedrijfsonderdeel – want dat is een grotere ICT-afdeling tenslotte – niet zonder slag of stoot. Je kunt niet simpelweg zeggen: ‘Meneer, mevrouw, u heeft jarenlang op manier A gewerkt, vanaf 1 juni moet u het op manier B gaan doen.’

Aandacht, dat is wat je nodig hebt. Aandacht voor de medewerkers, aandacht voor de bedrijfscultuur, aandacht voor de zorgen en vragen waarmee zo’n overstap nu eenmaal onvermijdelijk gepaard gaat. Als mensen zich niet gezien voelen, niet erkend in hun kwaliteiten en mogelijkheden, dan zetten ze hun hakken in het zand en dan is elke transformatie tot mislukken gedoemd.

Het is een beetje een voetbalwoord, maar het drukt goed uit wat ik bedoel: respect. Met respect voor de mensen die soms vaak jarenlang onder druk hebben moeten werken, en van wie nu een grote mentale en professionele weerbaarheid wordt gevraagd, kom je waarschijnlijk een heel eind. Zonder dat ben je nergens.

Paul de Kort




Koers houden met ICT-architectuur



Een goede ICT-architectuur biedt overzicht van uw informatievoorziening waardoor u beter kunt besturen! Samen houden we uw projecten en programma's op koers!

Krijg grip op uw informatievoorzieningofMeer kennis opdoen
M&I/Partners gebruikt cookies en verzamelt daarmee informatie over het gebruik van de website onder andere om deze te analyseren en te verbeteren. Door gebruik te maken van deze website, geeft u akkoord te zijn met het gebruik van cookies.
Sluit deze melding