VNG zet volgende stap in digitalisering van gemeenten met Common Ground

Hoe M&I/Partners de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hielp om de volgende stap te zetten in de digitalisering van gemeenten.

Is Common Ground vastgelopen? Wie kijkt naar discussies over samenwerking, standaarden en verschillen in tempo tussen gemeenten, zou dat misschien denken. Maar de praktijk laat iets anders zien. Het visiestuk Common Ground is niet failliet, ze wordt volwassen. 

Steeds meer gemeenten werken met oplossingen die voortkomen uit het gedachtegoed van Common Ground. Tegelijkertijd vraagt de overgang naar een toekomstbestendige digitale overheid om duidelijke keuzes en intensievere samenwerking. Hoe zorg je ervoor dat honderden gemeenten, leveranciers en samenwerkingsverbanden dezelfde kant op bewegen? 

M&I/Partners hielp de VNG bij het ontwikkelen van een realisatiestrategie die richting geeft aan de volgende fase. 

Van ambitie naar uitvoering

Met Common Ground werken gemeenten aan een toekomstbestendige digitale overheid. Het uitgangspunt is dat gegevens worden losgekoppeld van applicaties en zoveel mogelijk bij de bron worden geraadpleegd. Zo kunnen gemeenten informatie beter uitwisselen, oplossingen hergebruiken en hun dienstverlening verbeteren. 
De uitvoering is alleen minder eenvoudig. Gemeenten verschillen in omvang, prioriteiten en ontwikkeltempo. Tegelijkertijd vraagt de vernieuwing om gezamenlijke standaarden, structurele financiering en duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden. 

De VNG vroeg M&I/Partners in het voorjaar van 2025 om de Realisatiestrategie Common Ground uit te werken. De centrale vraag: hoe ambitieus kunnen we zijn en hoe organiseren we de samenwerking zodat de gezamenlijke ambitie wordt gerealiseerd? 

Samen denken, samen bouwen, samen exploiteren

M&I/Partners onderzocht samen met gemeenten, leveranciers en communities hoe de realisatie van Common Ground verder gebracht kon worden. Via workshops en gesprekken werden bestaande initiatieven, knelpunten en mogelijkheden voor samenwerking in kaart gebracht. 

Dit resulteerde in een advies over de realisatiekoers, met drie samenwerkingsvormen als belangrijk uitgangspunt: 

• Samen denken: gezamenlijk vraagstukken verkennen, kaders ontwikkelen en richting bepalen. 
• Samen bouwen: kennis en investeringen bundelen om standaarden en herbruikbare oplossingen te ontwikkelen. 
• Samen exploiteren: bewezen oplossingen gezamenlijk beheren, doorontwikkelen en beschikbaar stellen. 

De strategie maakt duidelijk waar collectieve regie nodig is, hoe bestaande initiatieven versterkt kunnen worden en waar ruimte blijft voor lokale keuzes. 

Van visie naar werkende oplossingen

Dat Common Ground steeds meer vorm krijgt, blijkt uit concrete toepassingen. Zo gebruiken meerdere gemeenten de Signalen-app, waarmee inwoners eenvoudig meldingen over hun leefomgeving kunnen doen, bijvoorbeeld over omgevallen bomen of losse stoeptegels. Ook PodiumD laat zien hoe het gedachtegoed in de praktijk werkt: dit platform helpt gemeenten bij het inrichten van hun digitale dienstverlening. 

Deze voorbeelden laten zien dat Common Ground verder gaat dan plannen en afspraken. Werkende oplossingen zorgen voor vertrouwen en stimuleren andere gemeenten om aan te sluiten. 

Ook bestuurlijk groeit het draagvlak. Tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG in juni 2025 kreeg de koers richting collectieve digitalisering brede steun. 

Niet failliet, maar op naar de volgende fase

Met de realisatiestrategie biedt M&I/Partners de VNG en gemeenten concreet handelingsperspectief om de samenwerking verder te versterken. Bij de bespreking in de ALV van juni 2025 zette men opnieuw een belangrijke stap richting een digitale overheid die slimmer samenwerkt, minder afhankelijk is van afzonderlijke systemen en beter kan inspelen op de behoeften van inwoners en ondernemers. 

Common Ground failliet? Integendeel. Met de Realisatiestrategie kan de VNG vooruit. De beweging is nog volop in ontwikkeling, maar de richting wordt steeds duidelijker. Niet iedere gemeente hoeft even snel te gaan, zolang ze gezamenlijk aan dezelfde toekomst bouwen.