De EPD- en PDMS-markt verandert snel. Onze nieuwste inventarisatie onder alle Nederlandse ziekenhuizen laat zien dat de markt in 2026 verder consolideert rond ChipSoft en Epic. Tegelijkertijd zorgen Europese wetgeving en de opkomst van AI-ondersteunde zorg voor druk om te kiezen voor geïntegreerde, toekomstbestendige oplossingen. In dit artikel belichten we hoe marktontwikkelingen en trends zoals standaardisatie, interoperabiliteit en datagedreven zorg elkaar versterken – en wat dit betekent voor bestuurders en zorgprofessionals. Nieuw dit jaar: een interactief dashboard voor direct inzicht in de markt.
De Nederlandse EPD‑markt voor ziekenhuizen is sinds onze vorige marktinventarisatie in 2024 verder geconsolideerd rond ChipSoft (HiX) en Epic. Leverancier SAP/Cerner is uit de markt verdwenen en veel ziekenhuizen met NEXUS stappen eveneens over. Daarmee is de markt in 2026 volwassen, maar staat zij tegelijkertijd aan de vooravond van nieuwe transities.
Europese regelgeving, zoals de EHDS en de AI Act, evenals nationale kaders zoals de Wegiz, versnellen de beweging naar standaardisering, interoperabiliteit en datagedreven zorg. Daarnaast zien we dat de rol van patiënten en hun netwerk snel groeit. Leveranciers investeren fors in AI, cloud, patiëntportalen en -apps om zowel de zorgverleners als patiënten en mantelzorgers beter te ondersteunen. Tegelijkertijd blijft het spanningsveld tussen standaardisering en maatwerk bestaan, vooral bij fusies en complexe zorgprocessen. Bovendien zien we een beweging richting verdere integratie en de uitfasering van deelsystemen zoals PDMS. Waar ziekenhuizen twee jaar geleden nog met drie verschillende leveranciers werkten voor EPD en PDMS IC en OK, is inmiddels het overgrote deel (77%) overgestapt naar één leverancier. Dit vermindert complexiteit, ondersteunt uniformering van processen en bevordert interoperabiliteit.
In deze context moeten bestuurders, CIO’s, CMIO’s en CNIO’s, keuzes maken die niet alleen aansluiten bij de huidige praktijk, maar ook toekomstbestendig zijn in een veranderend (inter)nationaal zorglandschap.
Uit onze marktinventarisatie begin 2026 blijkt dat ChipSoft marktleider is in het ziekenhuissegment met 76% van de ziekenhuizen als klant, gevolgd door Epic met 16%. NEXUS verloor ten opzichte van 2024 verder marktaandeel (8%) en SAP/Cerner is sinds afgelopen jaar volledig uit de ziekenhuismarkt verdwenen. Recente implementaties benadrukken deze verschuiving: Zuyderland MC ging in juni 2025 live met HiX 6.3 Standaard Content in de Azurecloud, terwijl MUMC+ eind 2024 met Epic live ging.
In fusietrajecten, zoals de vorming van Frisius MC (MC Leeuwarden en Tjongerschans), zien we dat zowel HiX als Epic reële en aan elkaar gewaagde opties zijn. De keuze voor een EPD‑leverancier blijft echter complex: bestaande inrichting, procesafspraken, datamigratie, koppellandschap én de beschikbare verandercapaciteit bepalen in belangrijke mate welke oplossing het best aansluit.
Landelijke en internationale ontwikkelingen evenals de marktconsolidatie bevorderen standaardisering in processen en data-uitwisseling. Leveranciers leveren ziekenhuizen daardoor steeds vaker ‘standaard content’ en ‘best practices’ aan, wat het beheer vereenvoudigt en optimalisatietrajecten versnelt. Zo werkte in 2024 74% van de ChipSoft‑ziekenhuizen met Standaard Content, begin 2026 is dit gestegen naar 86%. Tegelijkertijd neemt de afhankelijkheid van de marktleiders toe, waardoor hun visie en productroadmap steeds bepalender worden voor de ontwikkeling van ziekenhuiszorg in Nederland.
Standaardisering biedt duidelijke voordelen: snellere implementaties, lagere beheerlast, betere interoperabiliteit en aansluiting op Europese normen. Door uniforme processen en data ontstaat bovendien meer ruimte om innovatie op schaal te realiseren, zoals betrouwbare inzet van AI‑toepassingen en datagedreven besluitvorming.
De leveranciers kijken als volgt naar standaardisering:
Tegelijkertijd blijft er behoefte aan flexibiliteit binnen EPD’s, met name bij complexe zorgprocessen, academische zorg, regionale samenwerking of fusies. De balans tussen standaard en maatwerk blijft een terugkerend thema.
Nieuwe Europese wetgeving, zoals de European Health Data Space (EHDS) en de AI Act bepaalt steeds sterker welke eisen aan EPD‑ en PDMS‑systemen worden gesteld. Deze kaders versnellen de beweging naar meer interoperabiliteit, datakwaliteit en verantwoord gebruik van medische AI. We belichten de belangrijkste impact en tonen in een roadmap welke mijlpalen leveranciers en ziekenhuizen de komende jaren raken.
De EHDS verplicht een European Patient Summary en grensoverstijgende toegang tot patiëntgegevens. Nederland vult dit aan met de Wegiz en NVS (Nationale visie en strategie), waardoor ziekenhuizen hun processen moeten afstemmen op zowel nationale als Europese eisen. Dit vraagt om een bredere blik dan alleen de Nederlandse context en om een bereidheid om internationale standaarden te omarmen.
Naast deze vereisten verandert ook het kader rondom klinische AI. De EU AI Act classificeert veel medische AI als high‑risk, wat strikte eisen stelt aan transparantie, monitoring en post‑market surveillance. In combinatie met de EHDS ontstaat een stevig fundament voor AI‑governance, dat zowel leveranciers als ziekenhuizen moeten integreren in hun technologie, processen en besluitvorming. Deze ontwikkeling maakt innovatie niet eenvoudiger, maar wel robuuster en betrouwbaarder. Deze kaders beperken namelijk niet alleen risico’s, maar geven innovatie ook een duidelijke richting: veilige en schaalbare inzet van AI‑toepassingen wordt gestimuleerd, waardoor zij beter inpasbaar worden in klinische processen.
Om deze ontwikkelingen te kunnen faciliteren, investeert Nederland in generieke functies voor landelijke gegevensuitwisseling, zoals identificatie, autorisatie, toestemming en logging. EPD‑systemen moeten voldoen aan het European Electronic Health Record exchange Format (EHRxF) en gelijktijdig aan nationale certificeringseisen als de Wegiz. Deze parallelle sporen vergen nauwe samenwerking tussen overheid, leveranciers en ziekenhuizen.
Deze roadmap laat zien wat er de komende jaren op EPD- en PDMS-leveranciers en ziekenhuizen afkomt qua verdere invoering van Europese wet- en regelgeving, interoperabiliteit en AI‑governance. De periode van 2026 tot 2031 markeert een duidelijke beweging van eerste implementatiebesluiten en optimalisaties naar bredere verplichtingen, datagedreven toepassingen en uiteindelijk een geïntegreerd en gestandaardiseerd landschap.
Figuur 1: Belangrijkste mijlpalen Europese wetgeving voor interoperabiliteit en AI‑governance.
Implementatie en optimalisatie van EPD- en PDMS-systemen zijn intensieve trajecten. Ze vragen veel afstemming tussen afdelingen, leveranciers en regionale partners. Optimalisatietrajecten, zoals de overgang naar HiX Standaard Content, vergen tijd, inzet en aandacht. Fusies vergroten deze complexiteit, aangezien de keuze voor een EPD‑leverancier dan niet alleen afhangt van bestaande systemen, maar ook van de impact van de implementatie, strategische keuzes en de gezamenlijke verandercapaciteit.
Ziekenhuizen streven in toenemende mate naar integratie van losse deelsystemen, zoals Endobase, Metavision en Diamant, in het centrale EPD. Uit de PDMS-marktinventarisatie blijkt dat steeds meer ziekenhuizen kiezen voor het geïntegreerde PDMS van hun EPD-leverancier. Deze trend laat zien dat ziekenhuizen bewust afstappen van losse deelsystemen om beheerlast te verminderen, datakwaliteit te verbeteren en een meer uniforme werkwijze te realiseren. Door integratie ontstaat bovendien een betere koppeling tussen klinische processen en het centrale EPD, wat de continuïteit van zorg en kwaliteit van rapportage versterkt.
Goede training, duidelijke werkafspraken en bijbehorende cultuur waarin men elkaar hierop aanspreekt, zijn cruciaal voor succesvolle implementatie en optimalisatietrajecten. Epic benoemt drie veelvoorkomende oorzaken van ontevredenheid over het EPD: suboptimale configuratie, onvoldoende training en het niet naleven of elkaar niet aanspreken op afgesproken werkwijzen. ChipSoft, Epic en NEXUS investeren daarom in monitoring van het daadwerkelijk gebruik en in dashboards die inzicht geven in gebruikspatronen en tevredenheid. Deze feedbackmechanismen helpen ziekenhuizen gericht te verbeteren en optimaal gebruikt te maken van het EPD.
Het EPD ontwikkelt zich van een registratiesysteem naar een zorgplatform dat professionals en patiënten ondersteunt in besluitvorming, workflow en interactie. Hoewel de accenten per leverancier verschillen, bewegen ze zich in dezelfde richting: het verder integreren van innovatie, AI-ondersteunde zorg en datagedreven besluitvorming in het EPD:
De betrokkenheid van patiënten en mantelzorgers neemt snel toe en daarmee ook de behoefte aan toegankelijke, veilige en gebruiksvriendelijke portalen en apps. De door ChipSoft en Epic geleverde patiëntportalen worden daarom in gebruiksvriendelijkheid doorontwikkeld. Dit draagt bij aan het verschuiven van taken van zorgverlener naar patiënt, zoals het beheren van het dossier, het voorbereiden van afspraken en het controleren van medicatie. Mantelzorgers krijgen eveneens een grotere rol in het ondersteunen en organiseren van zorg.
PGO’s ontwikkelen zich ondertussen verder binnen het MedMijafsprakenstelsel en op gebied van gebruiksvriendelijkheid, maar het effectief toevertrouwen van verantwoordelijkheid aan de patiënt vraagt meer dan alleen techniek. Ondanks de technische mogelijkheden, blijven organisatorische en regelgevende belemmeringen bestaan. Een veelvoorkomend knelpunt is dat patiënten vaak eerst fysiek moeten worden ingeschreven voordat zij toegang krijgen tot het portaal. Hierdoor blijft digitale voorbereiding op een eerste afspraak beperkt.
Genoemde ontwikkelingen van interoperabiliteit, AI en optimalisatie gaan gepaard met meer standaardisatie van EPD-inrichtingen binnen ziekenhuizenen vanuit de leveranciers. Als M&I/Partners zien wij in de praktijk dat deze standaardisatie in theorie aantrekkelijk en noodzakelijk is, maar in de dagelijkse zorgpraktijk lastig te realiseren is door de complexiteit van processen en belangen. De diversiteit aan zorgpaden, lokale voorkeuren en historische keuzes maken het moeilijk om volledige uniformiteit te bereiken. Wij zijn ervan overtuigd dat een aanpak gebaseerd op gestroomlijnde processen – zonder de huidige werkwijze één op één te willen spiegelen – het meest doeltreffend is. Dit vraagt tijd, diepgaand begrip van de processen en een heldere visie op de toekomst. Op die manier draagt standaardisatie het meest bij aan betere, efficiëntere en toekomstbestendige zorg. En ontstaat de noodzakelijke basis om innovatie, AI-ondersteuning en datagedreven werken verantwoord en op schaal in te zetten.
Deze inventarisatie richt zich op de belangrijkste hoofdprocessen van de GGD regio’s. De gegevens zijn verzameld en geanalyseerd om een beeld te vormen hoe de ECD-markt van de publieke gezondheid eruitziet en hoe deze zich verhoudt tot andere ECD-markten.
Lees verderZorgvisie ICT - Veel ziekenhuizen hebben in 2015 en begin 2016 contracten gesloten vooreen nieuw EPD. Zonder uitzondering met de ‘usual suspects’ Chipsoft of Epic.
Lees verder
