Interview met dr. Azam Nurmohamed, internist-nefroloog en Chief Medical Information Officer (CMIO) Amsterdam UMC
Amsterdam UMC heeft een rijke geschiedenis op het gebied van data en AI. Verspreid over onderzoeksgroepen, afdelingen en projecten wordt al langere tijd volop geëxperimenteerd met AI. Toch ontbrak een overkoepelende koers. Om daar verandering in te brengen heeft Amsterdam UMC, onder begeleiding van M&I/Partners, een visie en strategie op AI opgesteld.
Van AI-beleid naar AI-strategie
“Er lag een beleidskader uit 2019 voornamelijk toegespitst op predictiemodellen,” vertelt Azam Nurmohamed, CMIO en internist‑nefroloog bij Amsterdam UMC. “Daarin stonden rollen, verantwoordelijkheden en een stappenplan. Maar in 2023 zagen we dat het niet meer aansloot bij de praktijk. Het aantal AI‑vragen nam in hoog tempo toe, terwijl het kader onvoldoende houvast bood om keuzes te maken.”
Er bleek meer nodig dan een beleidsherziening. ''Het vroeg om een gedeelde visie en strategie met duidelijke keuzes.'' Zonder visie ontstond een inefficiënt landschap. Afdelingen werkten aan vergelijkbare oplossingen zonder dat ze dat van elkaar wisten. Onderzoekers haalden subsidies binnen en ontwikkelden AI-modellen, maar liepen vast zodra de implementatie aan de orde kwam. Tegelijkertijd waren er medewerkers met sterke ideeën die niet wisten waar ze terecht konden om daar iets mee te doen. “Er zat enorm veel creativiteit in het huis, maar ook veel frustratie als het dan vastloopt.”
AI als hulpmiddel voor A Healthy Future for All
Amsterdam UMC ziet AI als een essentieel hulpmiddel voor toekomstbestendige gezondheidszorg. Het is een middel om de vier kerntaken – zorg, onderzoek, onderwijs & opleiden en valorisatie – en de bedrijfsvoering slimmer, efficiënter en inclusiever uit te voeren. De inzet van AI moet aantoonbaar bijdragen aan kwaliteit, toegankelijkheid en werkplezier, en daarmee aan de meerjarenstrategie van het ziekenhuis: A Healthy Future For All. Met een duidelijke belofte: AI is een copiloot: ondersteunend aan professionals en niet als vervanging van professionals.
Amsterdam UMC streeft ernaar wereldwijd voorop te lopen, niet alleen als innovatieve organisatie, maar ook door AI-modellen te valideren, onderzoek om te zetten naar praktische AI-oplossingen, en deze te implementeren en op te schalen. Daarnaast werkt Amsterdam UMC aan het opbouwen van sterke strategische samenwerkingen tussen publieke en private partijen.
“Samenwerking is belangrijk.” Intern, om kennis en initiatieven te verbinden, maar ook extern. Amsterdam UMC bevindt zich in een sterk ecosysteem met meerdere universiteiten, AI‑kennisinstituten zoals CWI en een grote concentratie technologiebedrijven, AI‑instituten en bedrijven op korte afstand. “De kennis is er,” aldus Nurmohamed, “maar die was nog onvoldoende georganiseerd als netwerk.”
De AI Impact Hub als spil
Een centraal element in de strategie is de AI Impact Hub. Die hub fungeert als herkenbaar aanspreekpunt voor alles wat met kunstmatige intelligentie te maken heeft. Hier komen expertise op het gebied van ethiek, wetgeving, privacy, duurzaamheid, ICT, data‑infrastructuur en klinische toepassing samen. Initiatieven worden hier aangemeld, begeleid en beoordeeld.
De Impact Hub ondersteunt zowel de innovatieroute als de route naar implementatie en opschaling. Daarbij wordt vanaf het begin duidelijkheid gegeven over perspectief. “Niet alles hoeft opgeschaald te worden,” benadrukt Nurmohamed. “Zolang je daar maar vanaf het begin transparant over bent.”
Daarnaast vervult de hub een belangrijke rol in governance, onder meer via het AI‑register en de voorbereidingen op auditverplichtingen vanuit wetgeving zoals de AI Act.
Draagvlak in een huis vol opinieleiders
Het meest uitdagende onderdeel van het traject? Draagvlak. “Amsterdam UMC is een huis vol AI‑opinieleiders,” zegt Nurmohamed. “Stuk voor stuk professionals met veel kennis, ervaring en overtuigingen. Die neuzen dezelfde kant op krijgen is niet vanzelfsprekend.” De kunst was om creativiteit niet te beperken, maar wel te verbinden. “De strategie mocht geen keurslijf worden. Mensen moesten zich erin kunnen herkennen én eraan willen committeren.”
Dat vroeg tijd en een zorgvuldig proces met veel gesprekken, iteraties en feedback. “Het lukt helaas nooit om iedereen te betrekken, maar je moet wel zorgen dat niemand zich buitengesloten voelt. Juist die reis was nodig om draagvlak te creëren.”
Onverwachte opbrengsten
Het traject leidde tot inzichten die verder reikten dan artificial intelligence alleen. Tijdens het werken aan de strategie werd duidelijk hoe nauw AI samenhangt met data en digitalisering. “We hadden eigenlijk geen expliciete datastrategie,” vertelt Nurmohamed. De AI‑strategie werkte als versneller voor bredere digitale ambities en zette andere trajecten in beweging. “Achteraf denk ik: de volgorde klopte misschien niet op papier, maar in de praktijk werkte het juist heel goed.”
Ook ontstond het besef dat een volledig virtuele organisatievorm zijn grenzen kent. “Flexibiliteit is fijn, maar als AI en data steeds centraler worden, moet je ook nadenken over structurele, mogelijk fysieke organisatievormen.”
Toegevoegde waarde van M&I/Partners
De samenwerking met M&I/Partners beschrijft Nurmohamed als co‑creatie. “In zo’n complexe organisatie helpt een externe blik om overzicht te houden en structuur aan te brengen.” De begeleiding maakte het mogelijk om tempo te houden en tegelijkertijd zorgvuldig te werken aan draagvlak en inhoud.
Van strategie naar uitvoering
Met de strategie vastgesteld, is Amsterdam UMC inmiddels bezig met de concretisering. Rollen, verantwoordelijkheden en regieteams krijgen namen en rugnummers. De AI Impact Hub wordt operationeel ingericht, bestaande structuren worden samengevoegd en geprofessionaliseerd.
“De strategie is geen eindpunt,” benadrukt Nurmohamed. “Het is een startdocument. Nu begint het echte werk.”
Advies aan andere ziekenhuizen
Voor andere ziekenhuizen heeft Nurmohamed een duidelijke boodschap: “Een AI‑strategie is geen bijzaak. Het is een serieus traject dat tijd, aandacht en capaciteit vraagt. Of je het nu zelf doet of met ondersteuning — je moet het proces ingaan.”
