“The art of doing nothing”: bewust niet ingrijpen is soms professioneler dan direct handelen. Niet elk probleem hoeft door jou zelf opgelost te worden. Soms moet je iets laten gebeuren of zelfs laten misgaan. Dan komt het vanzelf goed. Toch?
Voor digitale transformaties gaat die vlieger echter niet op. In mijn boek “De digitale organisatie” schrijf ik dat de business en de I&A-afdeling samen de mogelijkheden van digitale technologieën moeten verkennen om succesvolle toepassing ervan te organiseren en te realiseren. Dit is niet meer een ICT-feestje van de I&A-afdeling alleen. De business is echter nog vaak onbewust en onbekwaam op gebied van het optimaal toepassen van digitale technologieën, of wel bewust maar nog onbekwaam. Met het vaststellen van een digitale visie en strategie ben je niet klaar; dan begint het werk pas. Het nemen en tonen van leiderschap bij het meenemen van de organisatie is een noodzakelijke voorwaarde. Digitaal leiderschap vereist kennis, betrokkenheid, inzicht en durf op het hoogste niveau.
Digitale technologieën dringen steeds verder door in de primaire zorgprocessen en beïnvloeden in hoog tempo hoe we in de zorg waarde creëren. De digitale transformatie is meer dan alleen een verzameling van nieuwe digitale oplossingen. Het is de overgang naar een andere manier van organiseren, waarin digitale technologieën een dominante rol spelen. Anders organiseren en andere werkprocessen, met als doel een betere gebruikerservaring voor cliënten en hun omgeving, betere kwaliteit van dienstverlening, efficiëntere processen en waarin de organisatie werkt volgens een ander waarde- en bedrijfsmodel. Alleen dan haal je uit die nieuwe digitale oplossingen ook optimale waarde.
De organisatie staat dus voor fundamentele veranderingen. Producten en diensten veranderen. Dat vraagt om de implementatie van een organisatie waarin klantwaarde en gebruikerservaring centraal staan. Werkprocessen moeten opnieuw worden ingericht vanuit de klantgedachte en waarin klantverzoeken transparant worden afgehandeld en afdelingsgrenzen zullen vervagen. Nieuwe competenties zijn nodig en functies verschuiven waarin digitaal denken en doen vanzelfsprekend zijn.
Het succesvol inzetten van digitale technologie in de wereld van de zorg vraagt dat cliënten en medewerkers zich vertrouwd voelen met de verschillende technologieën. Naast een robuuste technologie en goede oplossingen vraagt dit om het leren werken met technologie in nieuwe werkprocessen; een multidisciplinaire aanpak over meerdere afdelingen heen. De uitdaging is dat ontwikkelingen en innovaties, zowel sociale als technologische, echt leiden tot een nieuwe manier van zorg leveren, tot nieuwe werkprocessen. Dus niet alleen meer kunnen doen of beter kunnen doen maar echt anders.
Kortom: bouwen aan een cultuur waarin ontwikkelkracht, creativiteit en leiderschap de norm is; een cultuur waarin een waardecreatie en klantwaarde (in termen van kwaliteit van zorg) en gebruikerservaring (van onze medewerkers) centraal staan en bepalend zijn voor de visie van de organisatie.
Inspelen op veranderingen die digitale technologieën met zich meebrengen vereist echt digitaal denken en doen, op elk niveau in de organisatie. Een CIO speelt een strategische leiderschapsrol in het realiseren van digitale transformatie. Hij of zij vormt de brug tussen technologische innovatie en businessvernieuwing, ontwikkelt een digitale visie die integraal onderdeel is van de organisatievisie. Een CIO opereert als strategisch leider die technologie expliciet inzet om innovatie, organisatie-brede transformatie en nieuwe businessmodellen te realiseren. Dat vereist ook mandaat op het hoogste niveau.
De CIO moet verstand hebben van digitalisering én tegelijk het primaire proces goed kennen. (Vaak komen we niet voor niets ook de rol van CMIO en CNIO tegen; medewerkers in het primaire proces die naast hun zorgtaak tevens focus hebben op nieuwe technologieën en informatie). De CIO beschikt daarnaast over zachte kwaliteiten zoals leiderschap en mensgerichtheid. Het is een netwerker, verbindend, coachend, en in staat om een cultuurverandering teweeg te brengen. Het is een innovator die creativiteit en nieuwe technologieën stimuleert om processen te verbeteren en waarde te creëren. De CIO bepaalt de koers en jaagt de digitale vernieuwing aan, vanuit een organisatiecontext en overkoepelend over alle disciplines en op alle niveaus.
Een digitale leider is de architect van de digitale toekomst van de organisatie: coach voor bestuur, transformator van de informatievoorziening en strategische partner bij het realiseren van organisatiedoelen in een steeds verder digitaliserende wereld. Wie dit kan realiseren door het dit te laten gebeuren en over te laten aan de uitvoeringslaag vraag ik zich te melden: ik kan daar nog wat van leren.
Wie meer wil weten over digitaal leiderschap, digitale strategie en de rol van de CIO verwijs ik graag naar onderstaande boeken:
ICT bepaalt de komende jaren de manier waarop de bedrijfsprocessen zijn ingericht en de plek die de zorginstelling gaat innemen op de markt. Dat vraagt om leiderschap in het digitale tijdperk en betekent dat de CIO meepraat met de raad van bestuur. Dat vraagt om een digitale strategie en toekomstvisie.
Lees verderWat moet ik weten van de inhoud? Dat is een vraag die elke bestuurder zichzelf stelt. Weet je alles van een onderwerp, dan kom je waarschijnlijk niet aan je feitelijke taak – besturen – toe. Weet je weinig of niets van een onderwerp, dan kun je er lastig een onderbouwd besluit over nemen.
Lees verder
