Máxima MC: AI als katalysator voor zorgtransformatie

Collega Wouter Gude ging in het kader van de AI Monitor Ziekenhuizen 2026 in gesprek met Het Máxima MC (MMC), Het Máxima MC (MMC) zet stevige stappen in de ontwikkeling en verantwoorde inzet van AI door het te benaderen als een strategische en organisatorische leeropgave. Carlijn de Ruijter, lid Raad van Bestuur, ziet AI als een verandering die vergelijkbaar is met de introductie van het EPD: “Dit is niet zomaar een nieuwe tool. Dit is massief. Je kunt als bestuur geen richting geven als je het zelf niet begrijpt.” De afgelopen jaren bouwde MMC aan een AI-regieraad, een inhoudelijk sterk fundament en een cultuur van gezamenlijk leren.

AI begint bij leiderschap en leren

MMC is een van de weinige ziekenhuizen waar het bestuur zelf actief deelneemt aan een generatieve-AI-pilot. Carlijn licht toe: “We pilotten virtuele assistenten voor onderwerpen waar de druk hoog is, zoals besluitvoorbereiding, scenario-analyses en samenvattingen van complexe stukken. We willen inzicht krijgen in wat AI nu al kan en wat juist nog niet. Alleen als je zelf ermee oefent, kun je verantwoord sturen en toezicht mogelijk maken.” Die keuze werkt door in de gehele governance. Binnen de Raad van Toezicht is het gesprek over AI merkbaar veranderd: van losse ontwikkelingen naar een strategisch, ethisch en organisatorisch vraagstuk. MMC implementeert AI bewust binnen bestaande privacy-, security- en governancekaders. Het model AI-beleid van de NVZ vormt hiervoor een belangrijk instrument: het helpt om de abstracte kaders concreet en toetsbaar te maken, ook richting de toezichthouders. Carlijn ziet dat de toekomst van AI zich niet binnen vier muren afspeelt: “In de Brainportregio werken we steeds intensiever samen met ziekenhuizen, de technische universiteit en technologiepartners. AI wordt netwerkzorg. Dat vraagt om gezamenlijke keuzes, dezelfde taal en dezelfde basis.”

AI in de radiologische praktijk

Op radiologie wordt al 1,5 jaar gewerkt met AI, onder andere voor fractuurdetectie. De samenwerking met het Spoedplein (een constructie waarbij de huisarts direct patiënten kan doorsturen voor beeldvorming zonder tussenkomst van de SEH) toont de waarde van AI in de praktijk. Voor patiënten betekent dat sneller duidelijkheid en minder wachttijd. Voor radiologen betekent het dat zij ’s avonds niet uit bed gebeld hoeven worden voor standaardbeoordelingen; AI maakt een eerste selectie, waarna radiologen de volgende dag in bulk de beelden beoordelen. Carlijn: “Onder de streep is het niet goedkoper, maar de waarde is groter. Dit is zorg die op de juiste plek blijft en niet onnodig wordt overgedragen naar de SEH.”

Samen convergeren, niet concurreren

MMC is een van de ziekenhuizen binnen mProve, een samenwerkingsverband van zeven topklinische ziekenhuizen gericht op het vernieuwen van zorg door te convergeren. “We willen af van eilandjes en versnippering,” vertelt Carlijn. Projectleiders delen ervaringen, privacy officers trekken samen op, bestuurders spiegelen keuzes en expertise. AI-projecten worden gezamenlijk uitgevoerd. Een van de voorbeelden is het werken met verschillende AI-scribes binnen ons Funxlab. “Het is nog te vroeg om één keuze te maken. Maar optermijn willen we weten wie het snelst kan acteren, waarna we ‘proudly copy’en landelijk convergeren.

Strategische koers vraagt keuzes en digitale basis

MMC werkt aan een duidelijke AI-strategie en roadmap die aansluit bij de herijkte ziekenhuisstrategie, en dat vraagt om scherpe keuzes, want zoals Carlijn aangeeft: je kunt niet álles tegelijk doen en AI moet uitlegbaar, veilig en relevant zijn voor de zorginhoudelijke koers. Tegelijkertijd blijft de digitale basis met infrastructuur, datakwaliteit, interoperabiliteit, security en een stabiel EPD zowel bottleneck als randvoorwaarde. Zonder die fundering werkt AI niet, benadrukt Carlijn. Daarom moet het ziekenhuis niet alleen aan de voorkant prioriteren, maar ook aan de onderkant convergeren. Dat vraagt om samenwerking met leveranciers, zorgprofessionals en regionale partners, zodat de technologische basis op orde is en de strategische keuzes daadwerkelijk effect kunnen hebben.

Toezicht: integraal, deskundig en dicht op de uitvoering

MMC heeft een digitale commissie binnen de Raad van Toezicht die meerdere keren per jaar integraal meekijkt naar digitalisering en AI: van zorgvernieuwing tot infrastructuur, wetgeving, financiën en regionale samenwerking. “Die integrale blik is enorm waardevol. Het maakt inzichtelijk hoe we georganiseerd zijn, hoe we keuzes maken en hoe projecten samenhangen.” Tijdens een recente kennissessie met de RvT presenteerde de AI-regieraad haar visie, radiologie demonstreerde praktische toepassingen en dilemma’s werden open gedeeld. “Dat leidde tot een rijk gesprek. Toezichthouders kijken allemaal vanuit een ander perspectief. Die diversiteit verbetert de kwaliteit van het toezicht en van onze besluiten.”

Flexibel werken

MMC werkt flexibel binnen de portfolio, met ruimte om te schakelen als omstandigheden veranderen. Digitalisering van poli-logistiek is daarvan een voorbeeld: het ideaalbeeld is zelfplannen voor patiënten, maar lange wachttijden maken dat soms onmogelijk. Dan moet het regieteam wendbaar kunnen bijsturen en eerst de poliprocessen optimaliseren. Daarnaast werkt MMC met een breed samengesteld sorteerteam dat projecten weegt en prioriteert. Van informatiemanagers en zorgprofessionals tot dokters en verpleegkundigen, breed gedragen, met duidelijke kaders van de RvB. Die structuur wordt verder geprofessionaliseerd.

De toekomst: AI die tijd teruggeeft aan de zorg

Carlijn ziet in de nabije toekomst de waarde van AI allereerst in werkdrukverlaging: betere voorbereiding, slimmere samenvattingen, efficiëntere coördinatie en logistiek. Ook bestuurders krijgen steeds complexere informatie en afhankelijkheden: “AI helpt om grip te houden en betere besluiten te nemen.” Maar de transformatie stopt niet bij de organisatiegrens. “De volgende stap is digitale zorg zonder grenzen. Dat kan alleen door regionaal samen te werken, te convergeren en te standaardiseren.”

Tot slot

“Digitale transformatie is geen IT-project. Het is noeste arbeid, samen leren en soms je eigen voorkeur loslaten. AI verandert daar niets aan, het versnelt het alleen. De kunst is om die versnelling te verbinden aan wat de zorg écht nodig heeft. Als AI tijd teruggeeft aan professionals, dan levert het de echte waarde.”