De jaarlijkse inventarisatie van M&I/Partners naar het gebruik van elektronisch cliëntendossiers in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg laat dit keer weinig verschillen zien ten opzichte van vorig jaar. Ondanks het feit dat nu de top-100 uit beide sectoren is onderzocht. Dat wil niet zeggen dat de markt stilstaat.
Lees verderEén persoonlijke smartphone voor alle werkzaamheden van een zorgmedewerker. Het klinkt als een logische stap. Geen verschillende apparaten meer voor telefonie, zorgalarmering en het cliëntdossier. Maar wat komt er kijken bij de implementatie van persoonlijke smartphones voor intramurale zorgmedewerkers?
Voor verzorgenden in de thuiszorg en wijkverpleegkundigen is het gebruik van een persoonlijke smartphone (uitgegeven en beheerd door de organisatie) inmiddels de standaard. Voor intramurale zorgmedewerkers is dat nog niet het geval. Dat de intramurale zorgverlening op dit gebied nog afwijkt van de thuiszorg is goed verklaarbaar. Traditioneel is intramurale zorgverlening gebaseerd op het werken in teams per afdeling of locatie. Dat wijkt af van het werkproces in de thuiszorg, waar je werkt met persoonlijke routes en roosters. Omdat intramuraal de telefonie en de zorgalarmering doorgaans aan een afdeling zijn gekoppeld, is de noodzaak voor een persoonlijk toestel veel minder groot. Hierdoor was de businesscase voor een persoonlijk toestel niet sterk, en lag het gebruik van één of meerdere gedeelde toestellen per afdeling voor de hand.
Een smartphone voor alle werkzaamheden
Deze situatie is echter in de loop van de tijd veranderd. Een persoonlijke smartphone heeft intramuraal inmiddels ook voordelen die de businesscase veel sterker maken:
- Persoonlijke bereikbaarheid, zowel telefonisch als voor berichtenuitwisseling, zowel binnen gebouwen als daarbuiten.
- Persoonlijk inloggen op het toestel en de applicaties. Geen risico op per ongeluk ingelogd blijven in een applicatie, iets wat bij een gedeeld toestel een veiligheidsrisico is.
- Geschikt voor moderne functionaliteiten zoals spraakgestuurd rapporteren in het dossier of het maken van foto’s.
- Altijd een ‘complete werkplek’ bij de hand, minder reden om gebruik te maken van gedeelde tablets, laptops, computers on wheels (COW’s) of desktops.
- Oplossing voor multifactorauthenticatie (MFA), waardoor de medewerker dit niet via een privétoestel hoeft te doen.
- Single sign-on (SSO), waardoor je als medewerker niet meer in elke applicatie apart hoeft in te loggen.
- Combineren van functionaliteiten waardoor een zorgmedewerker minder verschillende apparaten met zich mee moet dragen (telefoon voor telefonische bereikbaarheid, een apparaat voor zorgalarmering, een BHV-pieper, een tablet voor dossiertoegang, enz.).
Alle aandachtspunten op een rijtje
Bij de introductie van een persoonlijke smartphone voor intramurale zorgmedewerkers moeten organisaties rekening houden met een aantal punten:
- Keuze tussen consumententoestel of zorgtoestel.
- Strakke beheerinrichting bij gebruik voor zorgalarmering.
- Inrichten van het toestel voor spraak over wifi.
- Dynamisch aanmelden voor afdelingsgebonden zorgalarmering en telefonie.
- Extra aandacht voor specifieke functies zoals ontruimingsalarmering.
- Van losse apparaten naar één smartphone: niet alleen maar voordelen.
Deze punten zijn hieronder uitgewerkt:
Keuze tussen consumententoestel of zorgtoestel
In de thuiszorg kiezen organisaties vaak voor een consumententoestel zoals een toestel uit de Samsung Galaxy A-serie of Google Pixel. In de intramurale omgeving wordt daarentegen vaak gekozen voor een toestel dat meer is toegespitst op gebruik in de zorg. Specifieke zorgtoestellen zijn bijvoorbeeld modellen van Spectralink, Zebra, Ascom (Myco) en de Samsung XCover-toestellen.
Kenmerken van deze zorgtoestellen ten opzichte van consumententoestellen zijn onder andere:
- Meer ‘robuust’ gebouwd en daardoor beter valbestendig.
- Geschikt voor meer grondige reiniging of zelfs desinfectie.
- Geschikt voor plaatsing in laadrekken.
- Eén of meerdere afzonderlijk programmeerbare knoppen, bijvoorbeeld als noodknop voor persoonsalarmering van medewerkers.
- Meer mogelijkheden voor het configureren en beheren van technische instellingen in het toestel.
- Mogelijkheid tot het zelf verwisselen van de batterij.
- Hogere aanschafprijs, vanwege hierboven genoemde punten.
Strakke beheerinrichting bij gebruik voor zorgalarmering
Bij grootschalig gebruik van smartphones door organisaties is het vanzelfsprekend dat de toestellen beheerd worden binnen een Mobile Device Management (MDM) omgeving. De inrichting hiervan bepaalt in hoeverre de toestellen ‘dicht staan’ voor de gebruiker. Zodra een toestel gebruikt wordt voor een kritische toepassing als zorgalarmering vereist dit een strakkere inrichting, om te voorkomen dat een medewerker per ongeluk instellingen aanpast of apps installeert die de zorgalarmering kunnen verstoren. Concreet betekent dit in de praktijk:
- Centraal ingestelde wifi-configuratie.
- Alleen specifieke apps toegestaan, waarbij de mogelijkheid bestaat om op het toestel onderscheid te maken tussen een zakelijk deel en een privédeel.
- Gecontroleerde en waar nodig gefaseerde uitrol van nieuwe app-versies en updates van het besturingssysteem, zodat deze vooraf getest kunnen worden.
Inrichten van het toestel voor spraak over wifi
De persoonlijke toestellen beschikken over een 06-nummer voor persoonlijke bereikbaarheid, binnen en buiten de locaties. Intramuraal binnen de afdelingen moeten de medewerkers functioneel bereikbaar zijn voor afdelingstelefonie. In het verleden was het gebruikelijk om hiervoor een DECT-netwerk met afdelingsgebonden DECT-toestellen te gebruiken. Tegenwoordig gaat dit vaak via ‘spraak over wifi’ in combinatie met het telefonieplatform van de organisatie: door het wifi-netwerk hiervoor te dimensioneren wordt het geschikt voor het transport van spraakverkeer.
Op het toestel moet hiervoor een aparte bel-app beschikbaar komen. Vaak is dit een app die geleverd wordt door de fabrikant van het gebruikte platform voor bedrijfstelefonie, waarmee ook aanvullende telefoniefunctionaliteit geboden wordt ten opzichte van alleen ‘bellen en gebeld worden’.
Dynamisch aanmelden voor afdelingsgebonden zorgalarmering en telefonie
Bij het traditionele gebruik van gedeelde afdelingsgebonden toestellen is de routering voor de zorgalarmering vaak statisch ingericht. Alarmen en telefoongesprekken voor een afdeling worden gerouteerd naar een vaste set van toestellen/nummers, waarbij er ook nog onderscheid gemaakt kan worden tussen dag-, avond- en nachttoestellen. Bij gebruik van persoonlijke toestellen werkt een dergelijke statische inrichting niet meer: medewerkers moeten immers op andere afdelingen kunnen werken, en medewerkers moeten alleen alarmen en telefonie ontvangen op het moment dat zij daadwerkelijk op de betreffende afdeling aan het werk zijn. De oplossing hiervoor is dat een medewerker zich aan het begin van een dienst aanmeldt voor de betreffende afdeling, en daarmee de routering van zorgalarmering en telefonie ‘naar zich toe trekt’ op het toestel. Technisch kan dit door het selecteren van een afdeling in de betreffende app, maar ook door het scannen van een NFC-tag. Ook het afmelden aan het einde van een dienst kan op deze manier plaatsvinden.
In de praktijk is deze werkwijze vaak goed toe te passen voor de routering van zorgalarmering. Voor telefonie is dit echter niet vanzelfsprekend: traditionele telefonieplatformen beschikken niet standaard over functionaliteit om nummers op deze manier dynamisch naar persoonlijke smartphones te routeren. Bij de implementatie van persoonlijke smartphones moet dit dus onderzocht worden met de betrokken leveranciers voor zorgalarmering en telefonie.
Extra aandacht voor specifieke functies zoals ontruimingsalarmering
In de intramurale omgeving van zorginstellingen is alarmering voor (stille)ontruiming conform de NEN 2575-norm een belangrijk onderwerp. Hiervoor is de brandmeldinstallatie gekoppeld aan een aparte paging-infrastructuur (‘piepers’) of aan de DECT-infrastructuur, waarbij de hele keten van brandmeldinstallatie tot en met het toestel bewaakt wordt. Tegenwoordig kan dit ook gecertificeerd worden in combinatie met een oplossing op basis van afdelingsgebonden smartphones. Het verdient extra aandacht om deze functionaliteit ook op persoonlijke smartphones beschikbaar te maken.
Van losse apparaten naar één smartphone: niet alleen maar voordelen
Bij het combineren van functies op één smartphone is het niet vanzelfsprekend dat daarmee het gebruik ook eenvoudiger wordt. Wanneer een apparaat maar één functie heeft, dan schept dat ook duidelijkheid: het gebruik wijst zichzelf (je hoeft niet te kiezen tussen apps), het is duidelijk wat de functie van het apparaat is (bijvoorbeeld BHV-toestel, nachttoestel, enz.) en er zijn geen onverwachte interacties tussen toepassingen, zoals die wel kunnen optreden wanneer meerdere toepassingen tegelijk gebruikt worden op één apparaat. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een zorgalarm dat door een telefoongesprek heen komt.
Bij gebruik van één smartphone voor alle toepassingen is het dus van belang om bij de inrichting rekening te houden met de mogelijke interacties tussen de toepassingen, en extra aandacht te besteden aan instructie over het gelijktijdige gebruik van de toepassingen.
Praktisch advies: begin met een Pilot of PoC
De vraag is niet alleen of je alle functionaliteiten op één smartphone kunt samenbrengen, maar vooral of je daarmee het werk van zorgmedewerkers daadwerkelijk eenvoudiger maakt. Uit bovenstaande punten blijkt dat de overgang naar persoonlijke smartphones voor de intramurale zorgmedewerker niet iets is wat je als organisatie zomaar doet. Het advies is dan ook om te starten met een Pilot of Proof of Concept (PoC). In deze PoC kunnen dan deze specifieke aandachtspunten worden meegenomen. Hieruit moet dan ook blijken welke behoefte er nog is aan het gebruik van overige gedeelde werkplekken (laptops, desktops) voor de betrokken medewerkers.
Aan de slag met persoonlijke smartphones in de zorg?
Overweeg je om persoonlijke smartphones in te zetten voor intramurale zorgmedewerkers? Urs Keller, principal adviseur bij M&I/Partners, denkt graag met je mee over de mogelijkheden, aandachtspunten en het opzetten van een Proof of Concept (PoC) of Pilot.
Neem contact op met Urs Keller
Terug naar het overzicht
Gerelateerde publicaties
In de plannen over de noodzakelijke transformaties om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden voor iedereen in Nederland, wordt een belangrijke rol toebedacht aan digitalisering. Hoe krijg je inzicht in de ICT-kosten van je organisatie voor digitale transformatie?
Lees verder